Đại học Hồng Đức

Giới thiệu Giáo trình Xã hội học đại cương

29/05/2026

Xã hội học, với tư cách là khoa học nghiên cứu về các quy luật và tính quy luật của sự vận động và phát triển xã hội, đóng vai trò tiên phong trong việc giải mã mối liên hệ biện chứng giữa hành động xã hội của cá nhân và cấu trúc xã hội vĩ mô. Trong bối cảnh thế giới đương đại đang trải qua những biến chuyển sâu sắc - từ sự tái cấu trúc các thiết chế truyền thống đến sự trỗi dậy của xã hội số - nhu cầu trang bị một hệ thống tri thức xã hội học nền tảng, vừa mang tính hàn lâm, vừa có giá trị ứng dụng thực tiễn, trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

$Media\2004_khxh.hdu.edu.vn\FolderFunc\202605\Images/duyen-20260529023527-e.jpg$

Giáo trình Xã hội học đại cương được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo và nghiên cứu khoa học tại Trường Đại học Hồng Đức trong giai đoạn mới. Công trình này không chỉ kế thừa, chắt lọc tinh hoa từ kho tàng tri thức của các nhà xã hội kinh điển của A. Comte, K. Marx, E. Durkheim và M. Weber, mà còn nỗ lực tích hợp các cách tiếp cận hiện đại để phân tích thực tiễn xã hội Việt Nam nói chung và tỉnh Thanh Hóa nói riêng.

Giáo trình được thiết kế một cách hệ thống, chặt chẽ qua 7 chương, tạo nên một hành trình nhận thức đi từ nền tảng lý luận đến phân tích thực tiễn, từ cái nhìn vĩ mô đến những tương tác vi mô, cụ thể:

- Nền tảng lý luận: Xác lập đối tượng, chức năng và phương pháp luận nghiên cứu, đồng thời làm rõ các phạm trù cốt lõi như hành động xã hội, tương tác xã hội và thiết chế xã hội.

- Phân tích cấu trúc: Đi sâu vào cơ cấu xã hội, phân tầng xã hội và các quá trình xã hội hóa, giúp người học nhận diện vị thế và vai trò của cá nhân trong mạng lưới các quan hệ xã hội phức tạp.

- Thực tiễn và Ứng dụng: Điểm nhấn khoa học của giáo trình là việc vận dụng “nhãn quan xã hội học” để phân tích các vấn đề xã hội cấp thiết tại địa phương như mất cân bằng giới tính, di cư lao động và biến đổi cơ cấu nghề nghiệp. Đặc biệt, giáo trình dành một phần quan trọng để thảo luận về tác động đa chiều của Công nghệ 4.0 và Truyền thông đa phương tiện – những biến số đang tái định hình các tương tác và cấu trúc quyền lực trong kỷ nguyên số.

Với định hướng chuẩn hóa và hiện đại hóa, giáo trình hướng tới mục tiêu kép: (1) Trang bị hệ thống tri thức khoa học, khách quan về sự vận hành của xã hội; và (2) Rèn luyện tư duy phản biện cùng năng lực sử dụng các công cụ nghiên cứu định lượng và định tính. Chúng tôi kỳ vọng người học không chỉ nắm bắt các khái niệm lý thuyết mà còn phát triển được năng lực “trí tưởng tượng xã hội học” - khả năng liên kết những trải nghiệm cá nhân với các vấn đề công cộng và biến động lịch sử.

Mặc dù tập thể tác giả đã nỗ lực tối đa trong quá trình biên soạn, việc sai sót là khó tránh khỏi trong bối cảnh tri thức xã hội học liên tục phát triển. Chúng tôi trân trọng đón nhận mọi ý kiến phản biện và đóng góp từ quý đồng nghiệp, sinh viên và độc giả để tiếp tục hoàn thiện giáo trình trong các lần tái bản tiếp theo.

Trân trọng giới thiệu!

TẬP THỂ TÁC GIẢ